विराटनगर । मोरङमा पछिल्लो तीन आर्थिक वर्षमा क्षयरोगका कारण १०५ जनाले ज्यान गुमाएका छन । विश्व क्षयरोग दिवसका अवसरमा स्वास्थ्य कार्यालय मोरङ र बागमती सेवा समाजले संयक्त रुपमा आयोजना गरेको अन्तरक्रिया कार्यक्रममा उक्त तथ्याड्क सार्वजनिक गरिएको हो ।

कार्यक्रममा स्वास्थ्य कार्यलय मोरडका क्षयकुष्ठ तथा कुष्ठरोग अधिकृत मुलकचन्द राजवंशीले प्रस्तुत गरेको तथ्याङ्क अनुसार आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा ३० जना र २०८१/८२ मा ४० जनाको मृत्यु भएको थियो । चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को फागुन मसान्तसम्ममा मात्रै थप ३५ जनाको मृत्यु भइसकेको छ । मृत्यु हुनेमा अधिकांश १५ देखि ४९ वर्ष उमेर समूहका सक्रिय जनसंख्या रहेको राजवंशीले जानकारी दिए ।

संक्रमणको दर पनि जिल्लामा चुनौतीपूर्ण देखिएको छ । आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा १ हजार १५० जना संक्रमित रहेकोमा गत आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा यो संख्या बढेर १ हजार २२२ पुगेको थियो । चालु आर्थिक वर्षको पछिल्लो आठ महिना -साउनदेखि फागुन) सम्ममा मात्रै ९०९ जना नया संक्रमित पहिचान भइसकेका छन । विशेष गरी मोरङका सुन्दरहरैचा, पथरीशनिश्चरे र उर्लाबारी क्षेत्रमा क्षयरोगका संक्रमितको संख्या बढी देखिएको छ ।

अधिकृत राजवंशीले जिल्लाका १७ वटै स्थानीय तहका १२३ वटा केन्द्रहरूबाट प्रत्यक्ष निगरानीमा निःशुल्क औषधि सेवन -डट्स) सेवा सञ्चालन भइरहेको जानकारी दिए । अधिकृत राजवंशीले संक्रमितको संख्या बढ्नुले एकातिर स्वास्थ्य प्रणालीको पहुँच विस्तार भएको संकेत गरे पनि समुदायमा संक्रमणको जोखिम अझै उच्च रहेको बताए ।

कार्यक्रममा बागमती सेवा समाज मोरङका परियोजना संयोजक रामप्रवेशकुमार महतोले सरकारी स्वास्थ्य संस्थाहरूमा क्षयरोगको उपचार र औषधि पूर्ण रूपमा निःशुल्क रहेको स्पष्ट पारे । उनले चिकित्सकले तोकेको समयसम्म कम्तीमा ६ महिना) नियमित औषधि नलिदा रोग झन् गम्भीर हुने र समुदायमा संक्रमण फैलने जोखिम रहने जानकारी दिए ।

सन् २०५० सम्ममा नेपालबाट क्षयरोग निवारण गर्ने सरकारको लक्ष्यलाई सफल पार्न सञ्चारकर्मीहरूको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुने कार्यक्रममा जोड दिइएको थियो । दुई हप्ताभन्दा बढी समय खोकी लाग्ने, साँझपख ज्वरो आउने र तौल घट्ने जस्ता लक्षण देखिएमा तुरुन्त नजिकैको स्वास्थ्य केन्द्रमा खकार परीक्षण गराउन स्वास्थ्य कार्यालयले आग्रह गरेको छ ।

विराटनगर महानगरपालिका र विभिन्न स्वास्थ्य निकायहरूको समन्वयमा भएको उक्त कार्यक्रममा मोरङका सञ्चारकर्मीहरूले क्षयरोग मुक्त समाज निर्माणका लागि जनचेतनामूलक सन्देश प्रवाह गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् ।

नेपालमा प्रत्येक बर्ष ६७ हजार नया क्षयरोगका संक्रमित रहेको तथ्याङ्कले देखाएको छ । प्रत्येक बर्ष १७ हजार क्षयरोगीको मृत्यू हुने गरेको छ ।