पेरिस, एएनआई । फ्रान्सको पेरिसमा भएको एआई एक्शन शिखर सम्मेलनले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) का लागि मानव–केन्द्रित, अधिकार–आधारित र नैतिक दृष्टिकोणलाई जोड दिएको छ ।

सुरक्षा र सुरक्षामा ध्यान केन्द्रित गर्दै शिखर सम्मेलनले असमानतालाई सम्बोधन गर्न र विकासशील देशहरूमा क्षमता निर्माणलाई समर्थन गर्न तत्काल कदम चाल्न आह्वान गरेको छ ।

भारत र फ्रान्सको सहअध्यक्षतामा भएको एक्शन समिटपछि जारी गरिएको संयुक्त वक्तव्यमा युरोपियन युनियन र अफ्रिकी युनियन बाहेक कुल ५८ देशले हस्ताक्षर गरेका छन् । उक्त विज्ञप्तिमा संयुक्त राज्य अमेरिका र बेलायतले हस्ताक्षर गर्न अस्वीकार गर्यो ।

यो शिखर सम्मेलनले एआई इकोसिस्टमको विविधतालाई सुदृढ गर्ने महत्त्वलाई उजागर गरेको छ ।

यसले एक खुला, बहु–सरोकारवाला र समावेशी दृष्टिकोण राखेको छ, जसले एआईलाई मानव अधिकारमा आधारित, मानव–केन्द्रित, नैतिक, सुरक्षित, सुरक्षित र भरपर्दो हुन सक्षम बनाउँछ । शिखर सम्मेलनले असमानतालाई कम गर्न र विकासोन्मुख देशलाई कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षमता–निर्माणमा सहयोग गर्ने आवश्यकता र जरुरीतामा जोड दिएको छ ।

शिखर सम्मेलनले एआईमा हालको पहलहरू जस्तै संयुक्त राष्ट्र महासभाको प्रस्ताव ग्लोबल डिजिटल कम्प्याक्ट जस्ता संगठनहरुको कामको महत्त्वलाई पनि स्वीकार गर्यो । शिखर सम्मेलनले एआई पहुँच प्रवद्र्धन, एआईको नैतिक विकास सुनिश्चित गर्ने, नवप्रवर्तन र एआईलाई दिगो बनाउने लगायतका केही प्राथमिकताहरू पनि तय गरेको छ ।

भान्सको चेतावनीपछि चीनद्वारा प्रविधिको ‘राजनीतिकरण’ को विरोध अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले ‘अधिनायकवादी शासनहरू’ ले नागरिकहरूमाथि बढ्दो नियन्त्रणका लागि एआई प्रयोग गर्न खोजिरहेको चेतावनी दिएपछि चीनले बुधबार प्रविधि र व्यापारसँग सम्बन्धित मुद्दाहरूको ‘राजनीतिकरण’ को विरोध गरेको बताएको छ ।

विश्व नेताहरू यस हप्ता पेरिसमा एआई शिखर सम्मेलनका लागि भेला भएका थिए । सम्मेलनमा दर्जनौँ राष्ट्रले प्रविधिलाई ‘खुला’ र ‘नैतिक’ बनाउन कडा नियमन गर्न आह्वान गर्दै एक वक्तव्यमा हस्ताक्षर गरेका थिए ।

तर बेलायतसँगै बढ्दो महत्त्वपूर्ण क्षेत्रमा प्रभुत्व जमाएको अमेरिकाले त्यो घोषणापत्रमा हस्ताक्षर गरेन । चीनलाई लक्षित गर्दै भान्सले एआईमा ‘अधिनायकवादी शासनहरू’ सँगको सहकार्य विरुद्ध सचेत गराउँदै भने, “उनीहरूसँग साझेदारी गर्नु भनेको तपाईंको राष्ट्रलाई एउटा अधिनायकवादी मालिकसँग बाँध्नु हो जसले तपाईंको सूचना पूर्वाधारमा घुसपैठ गर्न, जम्न र कब्जा गर्न खोज्छ ।”

बेइजिङमा बुधबार नियमित पत्रकार सम्मेलनमा टिप्पणीहरूबारे सोधिएको प्रश्नमा चीनको विदेश मन्त्रालयले ‘एआईको सुरक्षालाई महत्त्व दिएको’ बताएको छ ।

“हामी विचारधारामा आधारित रेखा कोर्ने, राष्ट्रिय सुरक्षाको अवधारणालाई सामान्य बनाउने र आर्थिक, व्यापार र प्राविधिक मुद्दाहरूको राजनीतिकरण गर्ने अभ्यासको विरोध गर्दछौँ”, मन्त्रालयका प्रवक्ता गुओ जियाकुनले भने, “चीन खुला स्रोत एआई प्रविधिको वकालत गर्दछ र एआई सेवाहरूको पहुँचलाई बढावा दिन्छ ।”